Barok Muziek

 


Gerelateerde dossiers:

:: Muziekgeschiedenis index

:: Middeleeuwen

:: Renaissance

:: Klassieke tijd

:: Romantiek


Algemeen

In het algemeen wordt gesteld dat de periode van de Barok in de muziek loopt van 1600 tot 1750. En deze jaartallen zijn inderdaad mijlpalen van betekenis: in 1600 vond de eerste echte opera plaats en 1750 is het sterfjaar van J.S. Bach. Het einde van de 16de eeuw gaf een tamelijk abrupte stijlbreuk te zien.


Invloed van HumanismeJohann Sebastian Bach (1685 - 1750)

Het belangrijkste princip van het humanisme was het belang van de individualiteit. Dit betekende voor de componist aan het eind van de 16de eeuw dat de muziek ondergeschikt werd aan de tekst. Tot dan toe had de muziek altijd de belangrijkste rol gespeeld. De woorden moesten duidelijk te verstaan zijn en de muziek moest hun effect versterken.

De componisten stonden, net als voorheen, nog steeds in dienst van de kerk, hooggeplaatste vorsten of vermogende burgers. Al was hierdoor de gecomponeerde muziek zelden het rechtstreekse gevolg van emotie of inspiratie, er zijn in die tijd vele meesterwerken ontstaan.

Voorbeeld: Mattheus passion, Bach.

 

De Barokstijl

Na een lange traditie van polyfonie, werd in de anderhalve eeuw van de Barok overgegaan op de zogenaamde Basso Continuo. Deze stijl omvat zang die op een enkele stem of een enkele melodische lijn berust, ondersteund door een instrumentale baspartij. Deze baspartij wordt vertolkt door verschillende instrumenten (bijvoorbeeld de luit en het klavecimbel).

´Muzikanten´ (1675), Impressie van jonge dame met luit (Cincinatti Art Museum)

Tegen de achtergrond van diverse technieken en stijlen komt in de 17de eeuw een nieuw tonaliteitsbesef naar voren, een bewustzijn van toonsoorten. De acht kerktoonsoorten van de renaissance waren geleidelijk verdwenen. Daarvoor in de plaats kreeg het moderne westerse systeem met slechts twee toongeslachten, majeur en mineur, vaste voet.

Belangrijke componisten

Bach, Vivaldi, Monteverdi.

- Cult Kanaal 2004 -